De discussienota onderzoekt de Europese dimensie van burgerschapseducatie en bouwt voort op de werkgroep van de Europese Commissie voor gelijkheid en waarden in onderwijs en opleiding. De nota bespreekt Europese beleids- en juridische kaders, de houding van jongeren tegenover de EU, competentiekaders voor burgerschap, leerplannen en onderwijspraktijken in heel Europa. Ze sluit af met inzichten in EU-financiering, beleidsinitiatieven, praktijknetwerken en inspirerende projecten die de Europese dimensie van burgerschapseducatie ondersteunen.

De conclusies van de Raad uit 2023 benadrukken het versterken van de democratische weerbaarheid van de EU tijdens crises door prioriteit te geven aan burgerschapseducatie, kritisch denken en mediawijsheid. Ze roepen op tot het bevorderen van een gedeeld gevoel van verbondenheid en het uitdragen van de waarden vrijheid, gelijkheid en de rechtsstaat op alle niveaus.

De resolutie van het Europees Parlement van 6 april 2022 over de uitvoering van burgerschapseducatie (2021/2008(INI)) roept op tot een sterkere, beter afgestemde aanpak voor onderwijs over democratische waarden, mensenrechten en de rol van de EU in de lidstaten. Ze benadrukt het bevorderen van kritisch denken, mediawijsheid en actieve maatschappelijke participatie om de Europese identiteit te versterken.

Een strategisch kader dat jongeren ondersteunt om actieve burgers te worden, onder meer via Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps.

De aanbeveling wil een gevoel van verbondenheid bevorderen door gemeenschappelijke waarden over te brengen, inclusief onderwijs te bieden en les te geven over Europa en zijn lidstaten. Ze wil de verbondenheid van leerlingen met hun school, woonplaats en land en met de Europese familie versterken.

De Europese Commissie werkt samen met de EU-lidstaten om de ontwikkeling van sleutelcompetenties en basisvaardigheden voor iedereen vanaf jonge leeftijd en gedurende het hele leven te ondersteunen en te versterken. De aanbeveling benoemt burgerschapscompetentie als sleutelcompetentie. Hieronder vallen begrip van gemeenschappelijke EU-waarden, bewustzijn van nationale, Europese en mondiale ontwikkelingen, Europese integratie, culturele diversiteit en de manier waarop nationale identiteiten bijdragen aan een gedeelde Europese identiteit.

Het RFCDC bestaat uit onderwijsmaterialen die onderwijsstelsels helpen de competenties van jongeren te ontwikkelen voor het bevorderen van mensenrechten, democratie en de rechtsstaat. Op basis van het Model van competenties voor een democratische cultuur (het “vlindermodel”) ondersteunt het leerlingen via een gestructureerde aanpak van lesgeven, leren en beoordelen om actieve, verantwoordelijke burgers te worden die doeltreffend deelnemen aan het democratische leven, vreedzaam samenleven met anderen en respectvol omgaan met culturele diversiteit in de samenleving.

De drie delen zijn beschikbaar in meer dan 15 Europese talen.

Het kader bevat ook gedetailleerde richtlijnen voor ministeries en onderwijsprofessionals over het gebruik van het competentiemodel en de descriptoren om effectievere onderwijsstelsels te creëren.

Het handvest is een beleidskader dat beschrijft hoe onderwijs democratische waarden, mensenrechten en de rechtsstaat moet bevorderen en tegelijk discriminatie, intolerantie, geweld en extremisme moet voorkomen. Het stelt dat onderwijs voor democratisch burgerschap en mensenrechteneducatie alle levensgebieden en leervormen moeten omvatten en mensen in staat moeten stellen actief, verantwoordelijk en respectvol deel te nemen aan een diverse democratische samenleving. Het roept de lidstaten van de Raad van Europa ook op om beleid, leerplannen en onderwijspraktijken op elkaar af te stemmen om deze doelen systematisch en duurzaam te verwezenlijken.