Το θεματικό έγγραφο εξετάζει την ευρωπαϊκή διάσταση της αγωγής του πολίτη, αξιοποιώντας το έργο της ομάδας εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα και τις αξίες στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Αναλύει τα πολιτικά και νομικά πλαίσια της ΕΕ, τις στάσεις των νέων απέναντι στην ΕΕ, τα πλαίσια ικανοτήτων του πολίτη, τα προγράμματα σπουδών και τις διδακτικές πρακτικές σε όλη την Ευρώπη. Ολοκληρώνεται με πληροφορίες για τη χρηματοδότηση της ΕΕ, τις πρωτοβουλίες πολιτικής, τις κοινότητες πρακτικής και τα έργα που εμπνέουν και υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή διάσταση της αγωγής του πολίτη.

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 2023 τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της ΕΕ σε περιόδους κρίσης, δίνοντας προτεραιότητα στην αγωγή του πολίτη, την κριτική σκέψη και τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης. Ζητούν την καλλιέργεια ενός κοινού αισθήματος του ανήκειν και την προώθηση, σε όλα τα επίπεδα, των αξιών της ελευθερίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου.

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Απριλίου 2022 σχετικά με την εφαρμογή της αγωγής του πολίτη (2021/2008(INI)) ζητά μια ισχυρότερη και περισσότερο εναρμονισμένη προσέγγιση στη διδασκαλία των δημοκρατικών αξιών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ρόλου της ΕΕ στα κράτη μέλη. Τονίζει την προώθηση της κριτικής σκέψης, του γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης και της ενεργού συμμετοχής στα κοινά για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.

Ένα στρατηγικό πλαίσιο που υποστηρίζει τους νέους ώστε να γίνουν ενεργοί πολίτες, μεταξύ άλλων μέσω του Erasmus+ και του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Η σύσταση αποσκοπεί στην καλλιέργεια του αισθήματος του ανήκειν μέσα από τη μετάδοση κοινών αξιών, την εφαρμογή συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και τη διδασκαλία για την Ευρώπη και τα κράτη μέλη της. Επιδιώκει να ενισχύσει το αίσθημα των μαθητών ότι ανήκουν στο σχολείο, την τοπική κοινότητα και τη χώρα τους, καθώς και στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη της ΕΕ για να υποστηρίξει και να ενισχύσει την ανάπτυξη βασικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων για όλους, από μικρή ηλικία και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Η σύσταση προσδιορίζει την ικανότητα του πολίτη ως βασική ικανότητα. Περιλαμβάνει την κατανόηση των κοινών αξιών της ΕΕ, την επίγνωση των εθνικών, ευρωπαϊκών και παγκόσμιων εξελίξεων, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την πολιτισμική πολυμορφία και τον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές ταυτότητες συμβάλλουν σε μια κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Το RFCDC είναι ένα σύνολο εκπαιδευτικού υλικού που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τα εκπαιδευτικά συστήματα να αναπτύξουν τις ικανότητες των νέων για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Βασισμένο στο Μοντέλο ικανοτήτων για δημοκρατικό πολιτισμό (το «μοντέλο της πεταλούδας»), υποστηρίζει τους μαθητές ώστε να γίνουν ενεργοί και υπεύθυνοι πολίτες που μπορούν να συμμετέχουν αποτελεσματικά στη δημοκρατική ζωή, να ζουν ειρηνικά με τους άλλους και να αλληλεπιδρούν με σεβασμό σε πολιτισμικά ποικιλόμορφες κοινωνίες, μέσα από μια δομημένη προσέγγιση στη διδασκαλία, τη μάθηση και την αξιολόγηση.

Οι τρεις τόμοι είναι διαθέσιμοι σε περισσότερες από 15 ευρωπαϊκές γλώσσες.

Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης λεπτομερείς οδηγίες για υπουργεία και επαγγελματίες της εκπαίδευσης σχετικά με τη χρήση του μοντέλου ικανοτήτων και των περιγραφικών δεικτών για τη δημιουργία αποτελεσματικότερων εκπαιδευτικών συστημάτων.

Ο Χάρτης είναι ένα πλαίσιο πολιτικής που ορίζει πώς η εκπαίδευση πρέπει να προωθεί τις δημοκρατικές αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, προλαμβάνοντας παράλληλα τις διακρίσεις, τη μισαλλοδοξία, τη βία και τον εξτρεμισμό. Αναφέρει ότι η εκπαίδευση στη δημοκρατική ιδιότητα του πολίτη και τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να καλύπτει όλους τους τομείς της ζωής και τις μορφές μάθησης, δίνοντας στους ανθρώπους τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά, υπεύθυνα και με σεβασμό σε μια ποικιλόμορφη δημοκρατική κοινωνία. Καλεί επίσης τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης να ευθυγραμμίσουν τις πολιτικές, τα προγράμματα σπουδών και τις εκπαιδευτικές πρακτικές τους, ώστε να εφαρμόσουν αυτούς τους στόχους συστηματικά και με βιώσιμο τρόπο.