Wat wij nuttig vinden
Bronnen en perspectieven uit ons netwerk
Terug naar de toolkitLeden van ons netwerk delen bronnen, methoden en benaderingen die zij in de praktijk nuttig vinden. Naast aanbevelingen van docenten en professionals hebben we ook leerlingen gevraagd wat zij nuttig vinden bij het verkennen van democratische waarden in de klas.
Bronnen die we van harte aanbevelen
Persoonlijke aanbevelingen van docenten en professionals uit het VAL-YOU-netwerk. Open een kaart om de volledige toelichting te lezen.

Patricia Hladschik
polis – het Oostenrijkse centrum voor burgerschapseducatie op school
Compass en Compasito bieden interactieve oefeningen van uitzonderlijk hoge kwaliteit om mensenrechteneducatie te introduceren.
Lees de volledige aanbeveling
Ik beveel deze handboeken van harte aan, omdat ze interactieve oefeningen van uitzonderlijk hoge kwaliteit bevatten die uitgebreid zijn getest en in de praktijk effectief zijn gebleken.
Compass en Compasito behoren tot de belangrijkste onderwijsbronnen van de Raad van Europa en zijn beschikbaar in vrijwel alle talen van de Raad van Europa.
Er is geen beter hulpmiddel om mensenrechteneducatie te introduceren: ze bieden boeiende, leerlinggerichte activiteiten die mensenrechten concreet, relevant en toegankelijk maken voor verschillende leeftijdsgroepen. Mijn favoriete activiteiten voor jongere kinderen zijn: Naar een nieuw land varen, De rechten van het konijn en Zet een kleine stap vooruit.

Sabine Roehrig-Mahhou
Wisamar Bildungsgesellschaft gGmbH, coördinator van het VAL-YOU-project
Stories that Move gebruikt persoonlijke verhalen om identiteit, diversiteit, discriminatie en het gevoel erbij te horen begrijpelijk en herkenbaar te maken.
Lees de volledige aanbeveling
Ik raad Stories that Move aan, een gratis onderwijsplatform ontwikkeld door de Anne Frank Stichting en haar partners. De online toolbox biedt vijf leerpaden met video-interviews, werkbladen en docentenhandleidingen over identiteit, diversiteit, discriminatie, media en in actie komen.
Wat ik bijzonder waardeer, is het gebruik van storytelling. Bij Wisamar werken we veel met deze methode, omdat persoonlijke verhalen complexe maatschappelijke kwesties begrijpelijk en herkenbaar maken. De ervaringen van jongeren laten verschillende perspectieven zien en moedigen leerlingen aan om hun eigen aannames te onderzoeken en te praten over vooroordelen, erbij horen en ongelijkheid.
De materialen combineren online en offline activiteiten en zijn bruikbaar bij burgerschap, geschiedenis, ethiek, maatschappijwetenschappen en taalonderwijs. Ze zijn beschikbaar in negen talen.

Ingrid Ausserer
polis – het Oostenrijkse centrum voor burgerschapseducatie op school
EU Democracy in Action introduceert het Europees burgerinitiatief via een praktisch, gestructureerd leerpad.
Lees de volledige aanbeveling
Het Europees burgerinitiatief is een belangrijk instrument voor democratische participatie. Het stelt burgers in staat hun wensen en zorgen op Europees niveau aan de orde te stellen. Veel jongeren kennen deze mogelijkheid om als burger mee te doen echter nog niet.
Een uitstekende manier om jongeren hiermee kennis te laten maken, is de educatieve toolkit “EU Democracy in Action”, ontwikkeld voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. De vier opeenvolgende modules en bijbehorende ondersteunende materialen voor docenten laten leerlingen het EBI op een praktische en boeiende manier verkennen.
Aan het einde van de cursus begrijpen leerlingen het doel en de werking van het EBI, het belang ervan voor de democratie in de Europese Unie en hoe het invloed kan hebben op beslissingen die hun leven raken. Leerlingen die de toolkit afronden, kunnen ook een certificaat ontvangen.

Angelo Cioeta
APS Polygonal, Italië – sociale innovatie, digitale vaardigheden en jongerenparticipatie
Twee praktische toolkits helpen leerlingen participatie te ervaren en na te denken over verantwoord burgerschap in digitale omgevingen.
Lees de volledige aanbeveling
Ik raad Partecipiamo! aan, een praktische educatieve toolkit gericht op leerlingenparticipatie en democratische betrokkenheid op school. De toolkit is ontwikkeld via een experimenteel proces met scholen in Milaan en biedt docenten een gestructureerd traject om leerlingen te helpen participatie te begrijpen, verschillende manieren om mee te doen te verkennen en participatieve activiteiten in de klas uit te proberen.
De toolkit benadert democratie niet alleen theoretisch, maar moedigt leerlingen aan om participatie rechtstreeks te ervaren via activiteiten en discussies. De materialen zijn beschikbaar in het Italiaans en kunnen worden aangepast aan verschillende lescontexten en leeftijdsgroepen.
Ik raad ook de Generazioni Connesse Educational Kit aan, die praktische lesmaterialen biedt over digitaal burgerschap, waaronder digitale identiteit, privacy, online relaties, cyberpesten en verantwoord gebruik van digitale technologieën.
De praktische materialen kunnen direct in het onderwijs worden ingezet en bieden een bruikbare basis om kritisch denken en verantwoord deelnemen aan digitale omgevingen te verkennen.

Lorenz Prager
polis en de Pedagogische Hogeschool Opper-Oostenrijk
Onderwijs voor digitaal burgerschap verbindt beknopte achtergrondkennis met praktische, vakoverstijgende lesactiviteiten.
Lees de volledige aanbeveling
Ik beveel deze bron van harte aan, omdat ze beknopte achtergrondinformatie over onderwijs voor digitaal burgerschap combineert met praktische lesactiviteiten. Ze helpt leerlingen na te denken over hoe waarden in technologie zijn verweven en hoe Europese waarden in de digitale wereld kunnen worden versterkt.
Het materiaal maakt duidelijk dat digitale vrijheid geïnformeerde en zelfstandige keuzes vereist. Digitale rechtvaardigheid betekent ook dat we ongelijke toegang, algoritmische vooroordelen, surveillance en het commerciële gebruik van persoonsgegevens moeten aanpakken. Ik waardeer vooral de praktische, vakoverstijgende aanpak en de nadruk op kritische reflectie.

Nikolai Weber-Attems
polis – het Oostenrijkse centrum voor burgerschapseducatie op school
Endlich Wachstum biedt in de praktijk geteste, creatieve methoden voor kritisch en versterkend onderwijs over sociaal-ecologische transformatie.
Lees de volledige aanbeveling
Deze verzameling lesmaterialen voor sociaal-ecologische transformatie heeft mij begeleid vanaf het begin van mijn werk met groepen tot op de dag van vandaag. Ze behandelt een breed scala aan onderwerpen binnen kritische, zelfreflectieve en transformatieve burgerschapseducatie die mensen in staat stelt zelf te handelen.
Wat ik het meest waardeer, is dat de materialen door onderwijsprofessionals zijn gemaakt, in de praktijk zijn getest en voortdurend worden bijgewerkt. Wanneer ik een van deze methoden in een workshop gebruik, krijg ik vaak goede feedback, omdat ze leuk, creatief en origineel zijn en deelnemers tegelijk diepgaand inzicht in een onderwerp bieden.
Met de filterfunctie kun je zoeken naar een methode die bij je behoeften past. De hulpmiddelen zijn beschikbaar in het Duits, Engels en Spaans.
Perspectieven van leerlingen
Wat vinden leerlingen zelf nuttig wanneer ze leren over waarden en democratie?

Miriam Mahhou
Leerling aan het Ehrenberg-Gymnasium Delitzsch en werkzaam bij Wisamar
Ik vind rollenspellen in de klas erg leuk, omdat ze ons helpen een onderwerp vanuit verschillende perspectieven te bekijken. In plaats van alleen te praten over waarden zoals vrijheid, gelijkheid of rechtvaardigheid, kunnen we situaties ervaren waarin deze waarden echt een rol spelen.
Ik vind vooral rollenspellen leuk over onderwerpen uit ons dagelijks leven, zoals sociale media, persoonsgegevens, algoritmen of vrijheid van meningsuiting online. Door verschillende rollen aan te nemen, moeten we verschillende belangen en meningen begrijpen. Zo merken we ook dat er niet altijd één eenvoudige of juiste oplossing is.

Kallia Orfanaki
Leerling aan de 1e middelbare school in Agios Nikolaos, Kreta, Griekenland
Waarden en democratie kunnen soms erg theoretisch klinken, vooral als we er alleen uit een boek over leren. Met een spel wordt alles interessanter en makkelijker te begrijpen, omdat we verschillende situaties ervaren en onze eigen keuzes maken.
Wat ik leuk vind aan het VAL-YOU-spel, is dat we niet alleen leren wat waarden zoals vrijheid, gelijkheid, respect en verantwoordelijkheid betekenen. We moeten nadenken, beslissen en zien wat er door onze keuzes gebeurt. We horen ook wat andere leerlingen denken en beseffen dat er verschillende meningen kunnen zijn over dezelfde situatie.
Voor mij voelt leren over democratie daardoor minder als een les en meer als iets waar we zelf deel van uitmaken.








