Lesmateriaal
Ontdek betrouwbare lesmaterialen
Websites, handboeken, podcasts, blogs en andere praktische bronnen voor democratisch onderwijs.
De volgende lesmaterialen zijn zorgvuldig geselecteerd omdat ze docenten praktische, hoogwaardige ondersteuning bieden bij het werken aan democratie, Europese waarden en maatschappelijke participatie. Ze omvatten websites, handboeken, podcasts, blogs en andere bronnen die zijn ontwikkeld door betrouwbare organisaties uit heel Europa. In plaats van nieuwe materialen te ontwikkelen, vullen deze bronnen de VAL-YOU-toolkit aan met direct bruikbare ideeën, lesmateriaal, inspiratie en professionele begeleiding voor de onderwijspraktijk. Hun praktische relevantie voor docenten en leerlingen en hun beschikbaarheid in meerdere talen maken ze bruikbaar in uiteenlopende Europese contexten.
Een zorgvuldig samengestelde collectie betrouwbare lesmaterialen die docenten helpt democratie, Europese waarden, mensenrechten en participatief leren te versterken – met praktische materialen, inspirerende ideeën en direct bruikbare bronnen voor de klas.
Interactief platform
Democratie beleven en leren op school en thuis
Biedt materialen voor onderwijs over democratie en mensenrechten.
Living-Democracy.com is een onderwijsplatform voor docenten, schoolleiders, ouders en andere onderwijsprofessionals die democratische waarden en mensenrechten op school willen bevorderen. Het biedt uitgebreide bronnen, waaronder direct bruikbare lesplannen, thematische eenheden en gestructureerd lesmateriaal voor verschillende onderwijsniveaus. De inhoud richt zich op belangrijke thema’s zoals identiteit, participatie, conflicten, rechten, verantwoordelijkheden en bestuur. De pedagogische aanpak legt de nadruk op actief en ervaringsgericht leren: leerlingen worden aangemoedigd om over, door en voor democratie te leren via dialoog, kritisch denken en concrete maatschappelijke actie. Het platform is beschikbaar in meerdere talen en wordt in heel Europa gebruikt.
Participatie · Rechten · Identiteit · Conflicten
Interactief platform
Learning Corner – spelen, lesgeven, de Europese Unie ontdekken
Biedt aantrekkelijk materiaal voor onderwijs over de Europese Unie.
Een interactief onderwijsplatform voor zowel leerlingen als docenten. Het biedt leeftijdsgericht leermateriaal voor alle onderwijsniveaus, waaronder spellen, quizzen, kaarten, werkbladen en presentaties. Leerlingen kunnen de Europese Unie op een speelse manier en via multimedia ontdekken. Docenten profiteren van direct bruikbare bronnen en mogelijkheden om ervaringen uit te wisselen met onderwijsprofessionals uit heel Europa. Het platform is beschikbaar in alle 24 officiële EU-talen. Het behandelt uiteenlopende onderwerpen, zoals de Europese Green Deal, de geschiedenis van de EU en mogelijkheden voor studie, stages en vrijwilligerswerk in Europa
EU · Spellen · Burgerschapskennis · Green Deal
Handboek
Het kleine grote handboek over democratie
Biedt praktische activiteiten voor onderwijs over democratie en mensenrechten.
Het Little Big Handbook of Democracy van EWC wil jongeren een hulpmiddel bieden met concrete, tastbare adviezen en tips die effectief onderwijs voor democratische cultuur en mensenrechten ondersteunen. De activiteiten in het handboek zijn ontwikkeld door EWC. Ze zijn gebaseerd op en geïnspireerd door activiteiten uit de handboeken van de Raad van Europa over democratie en mensenrechten, aangevuld met de eigen ervaringen en expertise van EWC. Het handboek is beschikbaar in het Engels, Pools, Noors en Oekraïens.
Mensenrechten · Activiteiten · Democratische cultuur
Trainingspakket
Lesgeven over controversiële onderwerpen
Straatsburg: Raad van Europa, 2015. 69 pagina’s.
Helpt docenten controversiële onderwerpen met vertrouwen in de klas te behandelen.
Deze bron helpt docenten controversiële onderwerpen met vertrouwen in de klas te behandelen via praktische strategieën en lesactiviteiten. Ze biedt richtlijnen voor het creëren van veilige leeromgevingen, het begeleiden van een respectvolle dialoog en het stimuleren van kritisch denken over uitdagende onderwerpen.
Het pakket moedigt aan om veilige ruimtes in de klas te creëren waar leerlingen verschillende perspectieven vrij en respectvol kunnen verkennen. Het bevordert onderwijsstrategieën die open dialoog, kritisch denken en democratische discussie stimuleren.
Hoewel niet elk onderwerp geschikt is voor elke leeftijdsgroep, pleit het pakket ervoor controversiële onderwerpen op school te behandelen in plaats van ze te vermijden.
Dialoog · Veilige ruimte · Kritisch denken
Gids
Omgaan met controverse – een strategie voor de hele school ontwikkelen
Straatsburg: Raad van Europa, 2017. 64 pagina’s.
Ondersteunt schoolleiders bij het omgaan met controversiële onderwerpen.
Een hulpmiddel voor schoolleiders en leidinggevenden om met controverse om te gaan en controversiële onderwerpen op school te behandelen.
Controverse en controversiële onderwerpen staan centraal in onze democratische samenlevingen. Leren omgaan met dergelijke onderwerpen moet daarom ook centraal staan in effectief onderwijs voor democratisch burgerschap en mensenrechteneducatie (EDC/HRE). De publicatie wil de aanpak van controversiële onderwerpen op het niveau van de hele school versterken. Dit komt jongeren ten goede en draagt bij aan effectiever onderwijs voor democratisch burgerschap en mensenrechteneducatie (EDC/HRE), en aan de bescherming en versterking van onze democratische samenlevingen.
Beschikbaar in het Engels en Frans.
Schoolleiderschap · Schoolstrategie · Controverse
Interactief platform
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Biedt officiële bronnen over het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
De pagina over het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens biedt officiële verdragsteksten (Engels en Frans als bindende versies), vertalingen in vele talen en achtergrondinformatie en onderwijsmateriaal die de inhoud en ontwikkeling van het verdrag toelichten. Een bijzonder belangrijke publicatie is “Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens – Een levend instrument”: Deze biedt een heldere, toegankelijke uitleg van het verdrag, de artikelen en de manier waarop het zich in de loop van de tijd ontwikkelt. Het document is beschikbaar in talrijke talen, waaronder Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Russisch, Turks, Chinees en meer. Het doel is het verdrag begrijpelijk te maken voor niet-specialisten en een breed internationaal publiek
Mensenrechten · Europees Verdrag · Juridisch kader
Handboek
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens in de praktijk
Helpt docenten mensenrechten in de klas te behandelen.
De editie uit 2026 van dit handboek van de Raad van Europa is een praktische gids die docenten helpt mensenrechteneducatie met vertrouwen in de klas te introduceren. Ze legt de belangrijkste beginselen van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de rol van het Hof op een heldere, toegankelijke manier uit. De belangrijkste meerwaarde voor docenten is de praktische aanpak: direct bruikbare casussen, activiteiten en oefeningen maken abstracte begrippen concreet en aantrekkelijk voor leerlingen. De bron ondersteunt de ontwikkeling van kritisch denken, democratische waarden en actieve participatie en biedt docenten flexibele hulpmiddelen om interactieve, betekenisvolle lessen te ontwerpen.
Mensenrechten · Kritisch denken · Actief burgerschap
Handboek
Haatzaaien aanpakken via wereldburgerschapseducatie: een handboek voor onderwijsprofessionals
Ondersteunt onderwijsprofessionals bij het voorkomen van haatzaaien.
Dit UNESCO-handboek biedt onderwijsprofessionals een conceptueel kader om de definities, oorzaken en gevolgen van haatzaaien te begrijpen. Daarnaast beschrijft het concrete pedagogische praktijken, activiteiten en bronnen om samen inclusieve leeromgevingen te creëren die diversiteit bevorderen, kritisch denken stimuleren en verantwoord burgerschap voorleven. Zo helpen ze haatzaaien te voorkomen en een cultuur van vrede te bevorderen.
Haatzaaien · Wereldburgerschap · Kritisch denken
Handboek
Bookmarks
Biedt activiteiten om haatzaaien aan te pakken via mensenrechteneducatie.
“Bookmarks – Connexions” is een onderwijsbron van de Raad van Europa die docenten helpt haatzaaien aan te pakken en mensenrechteneducatie te bevorderen.
De bron biedt direct bruikbare lesplannen, activiteiten en richtlijnen voor het werken met jongeren in zowel formele als non-formele leeromgevingen. De materialen stimuleren kritisch denken, digitaal burgerschap en respectvolle online communicatie. Zo ondersteunt de bron onderwijsprofessionals bij het bevorderen van inclusieve, democratische waarden en helpt ze leerlingen in staat te stellen haatzaaien tegen te gaan.
Beschikbaar in 23 talen.
Haatzaaien · Mensenrechten
Interactief platform
Onderwijs voor digitaal burgerschap
Biedt praktische bronnen om digitaal burgerschap in het onderwijs te bevorderen.
De Raad van Europa heeft een uitgebreid kader ontwikkeld voor onderwijs voor digitaal burgerschap (Digital Citizenship Education, DCE). Het definieert de competenties en waarden die nodig zijn om actief en verantwoordelijk deel te nemen aan een digitale samenleving. Een belangrijk onderdeel is het handboek voor digitaal burgerschap, dat onderwijsprofessionals richtlijnen, praktische voorbeelden en hulpmiddelen biedt om DCE in hun lessen te integreren. Inmiddels is het handboek beschikbaar in verschillende talen. Daarnaast biedt de Raad van Europa specifieke bronnen voor ouders om de digitale vaardigheden, veiligheid en participatie van kinderen thuis te ondersteunen. Samen bieden deze bronnen een integrale aanpak om digitaal burgerschap onder leerlingen, onderwijsprofessionals en gezinnen te bevorderen.
Digitaal burgerschap · Digitale geletterdheid · Online veiligheid
Gids
Wat is democratie?
Legt de grondslagen van democratie op een heldere, toegankelijke manier uit.
Een brochure van Democracy Without Borders die uitlegt wat democratie is, hoe ze zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld en voor welke uitdagingen ze staat.
Downloads zijn beschikbaar in het Engels, Duits, Italiaans, Frans en Zweeds.
Basisbegrippen · Burgerschapseducatie · Mondiaal perspectief
Handboek
Docentenhandleiding – Learning to Disagree
Helpt docenten controversiële onderwerpen te behandelen via dialoog, discussie en debat.
Deze bron is ontwikkeld door EuroClio om docenten te helpen controversiële en gevoelige onderwerpen in de klas te behandelen via dialoog, discussie en debat (DDD). Ze is beschikbaar in 13 talen.
· Deel A legt de achtergrond van het project en belangrijke begrippen uit, zoals dialoog, debat, standpunten en sociale en burgerschapscompetenties.
· Deel B biedt praktische onderwijsstrategieën, waaronder lesplannen en verschillende werkvormen voor klassengesprekken.
· Deel C richt zich op het beoordelen van de vaardigheden van leerlingen, met name hun vermogen om constructief met verschillende perspectieven om te gaan.
Controversiële onderwerpen · Pluralisme · Dialoog & debat